24 november 2023

Manifest voor totaalaanpak femicide Zorg en veiligheid verbinden

Rotterdam, 24 november 2023 – Op 22 november, de dag van de verkiezingen, ontmoetten verschillende experts uit de domeinen Zorg en Veiligheid elkaar in Rotterdam in een bijzonder intensieve en inspirerende masterclass waarin we dichter bij elkaar kwamen in de strijd tegen huiselijk geweld. We kijken vol trots terug op een inspirerende masterclass waarin we met elkaar niet alleen hebben gewerkt aan kennisdeling, maar waarin we ook als collectief met alle aanwezigen acht concrete punten hebben geformuleerd die volgens ons nodig zijn in de effectieve aanpak van femicide in Nederland. Tweede Kamerlid Songül Mutluer heeft haar hand opgestoken om dit mee te nemen naar Den Haag.

Recente cijfers (CBS) laten zien dat het aantal moorden op vrouwen toeneemt en in 4 op 5 gevallen is een (ex)partner of familielid de dader. Ondanks alle inzet zien we nog steeds geen afname in deze cijfers: de dodelijke incidenten nemen toe en de ernst en complexiteit van het gebruikte geweld neemt over de hele linie toe. Ook bleek recent uit een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut dat kinderen in een gezin met gewelddadige ouders zelf vaak ook gewelddadiger worden. Dat maakt dat een andere aanpak noodzakelijk is.

De aanwezigen bij de masterclass, roepen de politiek op de volgende, hoognodige stappen te zetten in de effectieve aanpak van femicide in Nederland. De verkiezingsstrijd is achter de rug. De strijd van vele slachtoffers blijft dagelijks bestaan. Help ons hen te helpen en maak met ons werk van onze agenda. Wat er nodig is?

  1. Benoem een minister Huiselijk Geweld, Seksueel Geweld en Kindermishandeling
    Door één bewindspersoon verantwoordelijk te maken voor de aanpak van huiselijk geweld, seksueel geweld én kindermishandeling stopt de verkokering in de aanpak
  2. Richt superregionale centra op
    Superregionale kennis- en expertisecentra huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling zorgen voor een bundeling van krachten en kennis. Geef (financiële) middelen voor zorg, kennis en onderzoek in deze hoogspecialistische centra. Neem de aanpak zoals wij in ons nieuwe centrum samenwerken op als best practice in het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
  3. Realiseer een wet op femicide
    Maak een wet op femicide, waarmee de ‘rode vlaggen’ strafbaar worden gesteld. Denk aan psychische mishandeling zoals dwingende controle maar ook aan non-fatale verwurging en stalking. Zorg ook dat passende preventieve, bestuursrechtelijke  interventies mogelijk worden gemaakt. Haal het klachtvereiste bij belaging/ stalking uit de wet. Zodat we met een forensisch kader aan de slag kunnen in de fases voorafgaand aan moord en niet pas als het geweld al heeft plaatsgevonden. Maak zichtbaar hoe groot de omvang van dit geweld is en faciliteer dat gedaan wordt wat nodig is.
  4. Verbeter de risicocriteria
    Dwingende controle blijkt een betere voorspeller van femicide dan gebruik van geweld. Vertaal die kennis naar één duidelijk checklist voor alle domeinen: zorg, politie én OM.
  5. Erken huiselijk geweld als high impact crime
    Moord is moord en geweld is geweld. Maak van huiselijk geweld een high impact crime en geef dezelfde vergaande veiligheidsmaatregelen mee in de gereedschapskist. Maak werk van een online gebiedsgebod voor stalkers, cameratoezicht na een dreiging met moord en vooral, geef straf- en zorgpartners de mogelijkheid om effectief informatie te delen en samen te komen met passende maatregelen op het moment dat er een mogelijkheid is om een verschil te maken.
  6. Maak de Rechtspraak een partner
    Niet alle rechters hebben dezelfde kennis op de thema’s huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. Geef rechters meer tijd en mogelijkheid om aan tafel te gaan in de onderzoeksfase. Dat helpt bij het realiseren van een passend plan van aanpak om de veiligheid van slachtoffers te waarborgen.
  7. Geef slachtoffers makkelijker toegang tot het recht
    Zorg ervoor dat ook slachtoffers in Nederland gemakkelijker toegang tot het recht krijgen – net zo makkelijk als dat voor plegers in het recht is verankerd. Maak gebruik van de Europese richtlijnen (GREVIO) en Europese best practices voor het beschermen van slachtoffers: er zijn overal in Europa goede voorbeelden om snel te vertalen naar de Nederlandse praktijk.
  8. Geef samenwerking de vereiste ruimte
    Samenwerken op de thema’s huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling is cruciaal. Geef specialisten de middelen om met elkaar effectief aan de slag te gaan met het delen van kennis en expertise. Het systeem is te verkokerd en zodanig ingericht dat samenwerken eerder wordt ontmoedigd dan bevorderd. Maak werk van ontschotting en geef ruimte aan samenwerking door effectieve financiering. Meer samen doen aan de voorkant voorkomt onnodig zware zorg en escalatie aan de achterkant.

Wat gebeurt er als je belt?

Stap 1

Wij luisteren naar je verhaal

Stap 2

Je krijgt advies

Stap 3

We zoeken samen hulp

Niet altijd is het meteen duidelijk wat er aan de hand is. Soms volgt er eerst onderzoek. Je kunt ons veilig bellen, 7 dagen per week, 24 uur én gratis. Bel 0800 2000.